Παιδιά & Έφηβοι
Οθόνες και έφηβοι: Πώς επηρεάζεται ο εγκέφαλος
Η υπερβολική χρήση οθονών από εφήβους συνδέεται με ψυχικά προβλήματα και αλλαγές στον εγκέφαλο. Τι πρέπει να γνωρίζουν οι γονείς;
Οθόνες και έφηβοι, μία σχέση που γίνεται όλο πιο στενή στην ψηφιακή εποχή. Οι ώρες που περνούν οι έφηβοι μπροστά σε κινητά, τάμπλετ και υπολογιστές αυξάνονται διαρκώς, όμως ποιο είναι το κόστος;
Σύγχρονες έρευνες όμως δείχνουν ότι η υπερβολική έκθεση σε οθόνες μπορεί να επηρεάσει τον αναπτυσσόμενο εγκέφαλο, τη συναισθηματική σταθερότητα και τη συνολική ψυχική υγεία των εφήβων.
Τι σημαίνει αυτό για τους γονείς και τι πρέπει να προσέξουν;
Στην ψηφιακή εποχή που διανύουμε, τόσο τα παιδιά όσο και οι ενήλικες είναι συχνά “κολλημένοι” στις οθόνες, κυρίως των smartphone.
Η ψηφιακή τεχνολογία διασκεδάζει τους χρήστες, τους κρατά σε επαφή με τους φίλους τους και τους ενημερώνει για σημαντικά νέα. Ωστόσο, ορισμένες μελέτες υποδεικνύουν ότι, ειδικά για τους εφήβους, η υπερβολική χρήση αυτών των συσκευών μπορεί να συνδέεται με προβλήματα ψυχικής υγείας, ακόμη και με κατάθλιψη.
Ο μεγάλος χρόνος που περνούν τα παιδιά και οι έφηβοι μπροστά σε μια οθόνη συνδέεται με περισσότερα συμπτώματα κατάθλιψης. Πιθανώς λόγω του μειωμένου ύπνου και της χειρότερης οργάνωσης της λευκής ουσίας.
Νέα έρευνα από την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου του Πίτσμπουργκ, που δημοσιεύθηκε στο JAMA Pediatrics, υποδηλώνει ότι αυτή η συσχέτιση οφείλεται στον μειωμένο ύπνο και στην κακή οργάνωση της λευκής ουσίας του εγκεφάλου κατά τη διάρκεια αυτής της κρίσιμης φάσης της εφηβείας για την ανάπτυξη του εγκεφάλου.
Στη μελέτη, οι ερευνητές ανέλυσαν πάνω από 1.000 ερωτηματολόγια, στα οποία ζητήθηκε από εφήβους να εκτιμήσουν πόσο χρόνο περνούν καθημερινά κοιτάζοντας οθόνες και πόσο χρόνο κοιμούνται κάθε βράδυ, κατά μέσο όρο.
Οι εγκεφαλικές τομογραφίες των συμμετεχόντων αποκάλυψαν κάτι ενδιαφέρον: οι συνδέσεις της λευκής ουσίας μεταξύ των περιοχών του εγκεφάλου που ελέγχουν τη ρύθμιση των συναισθημάτων, τη μνήμη και την προσοχή ήταν πιο αδύναμες και πιο αποδιοργανωμένες στους εφήβους που περνούσαν περισσότερο χρόνο στο τηλέφωνο ή το tablet τους και δεν κοιμόντουσαν αρκετά – περισσότερο σαν δαιδαλώδεις διαδρομές μέσα σε ένα δάσος παρά σαν οκταπλή οδός ταχείας κυκλοφορίας.
Αυτοί οι έφηβοι είχαν επίσης υψηλότερες βαθμολογίες κατάθλιψης, γεγονός που υποδηλώνει ότι η σχέση μεταξύ του χρόνου που περνούν μπροστά σε οθόνες και της ποιότητας του ύπνου μπορεί να είναι το κλειδί για καλύτερη λειτουργία του εγκεφάλου και ψυχική υγεία.
Η μελέτη μας εξέτασε τον χρόνο που περνάμε μπροστά από την οθόνη ως μια ευρεία έννοια, αλλά είναι πολύ σημαντικό να εξετάσουμε τις λεπτές αποχρώσεις, είπαν οι ερευνητές. Η ώρα της ημέρας που χρησιμοποιείτε το smartphone σας και το περιεχόμενο με το οποίο ασχολείστε έχουν σημασία.
Μελλοντικά, η ερευνητική ομάδα σχεδιάζει να ξεδιαλύνει περαιτέρω τη σχέση μεταξύ της οργάνωσης του εγκεφάλου, του ύπνου και των συνηθειών χρήσης οθόνης. Συλλέγοντας δεδομένα χρήσης οθόνης απευθείας από τα τηλέφωνα, ελπίζει να βρει περισσότερες απαντήσεις σχετικά με το αν έχει σημασία η συγκεκριμένη ώρα της ημέρας κατά την οποία οι έφηβοι κοιτάζουν τις οθόνες.
Υποψιάζεται ότι η ώρα πριν τον ύπνο μπορεί να κρύβει την απάντηση, αλλά χρειάζονται περισσότερες έρευνες για να το επιβεβαιώσουν.
Η κατάργηση όλων των ψηφιακών μέσων δεν είναι η λύση, προειδοποιούν οι ερευνητές. Τα ψηφιακά μέσα μπορούν να είναι ωφέλιμα με πολλούς τρόπους, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις, ιδίως όταν επηρεάζεται ο ύπνος, πρέπει να είμαστε πιο προσεκτικοί και να δίνουμε προσοχή.
