Πυρετός στο παιδί: Αιτίες, συμπτώματα και πότε να ανησυχήσετε

Τι σημαίνει ο πυρετός σε ένα παιδί; Βασικές αιτίες, πότε πρέπει να ανησυχείτε και συμβουλές για αντιμετώπιση στο σπίτι.

 

Ο πυρετός στο παιδί είναι από τα πιο συχνά πράγματα που αντιμετωπίζουν οι γονείς. Αν αναρωτιέστε πότε είναι επικίνδυνος και τι πρέπει να κάνετε, εδώ θα βρείτε απλές και πρακτικές οδηγίες.

Ο πυρετός στο παιδί συνήθως προκαλεί άγχος, όμως στις περισσότερες περιπτώσεις δεν είναι κάτι επικίνδυνο, αλλά ένδειξη ότι ο οργανισμός του παιδιού παλεύει με μια ίωση ή λοίμωξη.

Παρακάτω θα βρείτε έναν απλό οδηγό για να καταλάβετε τι σημαίνει, πότε χρειάζεται προσοχή και τι μπορείτε να κάνετε στο σπίτι.

Για περισσότερες συμβουλές για την καθημερινότητα με παιδιά, δείτε την κατηγορία Παιδιά & Έφηβοι.

Τι είναι ο πυρετός στο παιδί

Ο πυρετός στο παιδί είναι η αύξηση της θερμοκρασίας του σώματος πάνω από 38°C και αποτελεί φυσική αντίδραση του οργανισμού σε ιώσεις ή λοιμώξεις. Στις περισσότερες περιπτώσεις δεν είναι επικίνδυνος και αντιμετωπίζεται στο σπίτι με ενυδάτωση, ξεκούραση και παρακολούθηση της γενικής κατάστασης του παιδιού.

Στις περισσότερες περιπτώσεις

• Είναι φυσιολογική αντίδραση του οργανισμού.
• Οφείλεται σε ιώσεις (π.χ. κρυολόγημα, γρίπη).
• Δεν χρειάζεται πανικός ή άμεση αντιβίωση.

Πότε χρειάζεται προσοχή

• Πολύ υψηλός πυρετός που δεν πέφτει.
• Συνεχής υψηλός πυρετός επί 48 ώρες.
• Παιδί πολύ νωθρό ή χωρίς επαφή.
• Δυσκολία στην αναπνοή ή άλλα έντονα συμπτώματα.

Πως προκαλείται ο πυρετός 

Ο πυρετός δεν είναι ασθένεια, αλλά σύμπτωμα. Σημαίνει ότι το ανοσοποιητικό σύστημα του παιδιού έχει ενεργοποιηθεί.

Οι πιο συχνές αιτίες

• Ιώσεις (ο πιο συχνός λόγος)
• Ωτίτιδα ή φαρυγγίτιδα
• Εμβολιασμοί (προσωρινός πυρετός)
• Βακτηριακές λοιμώξεις (πιο σπάνια αλλά σημαντική)
• Δόντια (σε μικρότερα παιδιά, συνήθως χαμηλός πυρετός)

Πολλές φορές ωστόσο, αιτία του πυρετού μπορεί να είναι και κάποια ψυχική ένταση όπως το bulling που βιώνει ένα παιδί.

Πώς λειτουργεί ο πυρετός

Το σώμα ανεβάζει θερμοκρασία για να δυσκολέψει την ανάπτυξη μικροβίων. Επίσης, να καταστρέψει ιούς και βακτήρια που τυχόν έχουν εισέλθει και αναπτύσσονται στο σώμα. Γι’ αυτό, σε πολλές περιπτώσεις, ο ήπιος πυρετός είναι «καλό σημάδι» και δείγμα πως το ανοσοποιητικό σύστημα δουλεύει.

Τι θεωρείται φυσιολογικό

• 5°C – 37.5°C: φυσιολογική θερμοκρασία
• 5°C – 38°C: δέκατα
• Πάνω από 38°C: πυρετός
• Πάνω από 39°C: υψηλός πυρετός

Τι να κάνετε. Πρακτικές συμβουλές για γονείς

Όταν εμφανιστεί πυρετός στο παιδί, το πιο σημαντικό είναι να παραμείνετε ψύχραιμοι και να αξιολογήσετε τη γενική του κατάσταση. Για περισσότερες πρακτικές συμβουλές, δείτε και την ενότητα Γονείς & Οικογένεια.

Βασικά βήματα στο σπίτι

1. Ενυδάτωση

• Δώστε πολλά υγρά (νερό, χυμούς, σούπες).
• Ο πυρετός αφυδατώνει εύκολα τα παιδιά.

2. Ελαφριά ρούχα

• Όχι πολλά σκεπάσματα.
• Προτιμήστε βαμβακερά και ελαφριά ρούχα.

3. Ξεκούραση

• Το παιδί χρειάζεται ύπνο και ηρεμία.
• Αποφύγετε την ένταση και τις δραστηριότητες.

4. Αντιπυρετικά (μόνο όταν χρειάζεται)

• Δώστε αντιπυρετικό στο παιδί μόνο όταν νοιώθει άβολα ή ο πυρετός είναι πάνω από 38°C.
• Χορηγήστε παυσίπονα και φάρμακα πάντα κατόπιν οδηγιών του παιδιάτρου.

5. Εφαρμογή κομπρέσας και μπάνιο

• Κάντε στο παιδί χλιαρό μπάνιο ή τοποθετήστε στο μέτωπο και τις πατούσες κομπρέσες (όχι με κρύο νερό αλλά δροσερό).
• Αυτές οι μέθοδοι βοηθούν στη μείωση της θερμοκρασίας.

Πότε να επικοινωνήσετε με γιατρό

Ζητήστε απαραίτητα ιατρική βοήθεια εάν:

• Το παιδί είναι κάτω των 3 μηνών και έχει πυρετό.
• Ο πυρετός κρατά πάνω από 2-3 ημέρες.
• Υπάρχει έντονη υπνηλία ή σύγχυση.
• Εάν το παιδί δυσκολεύεται να αναπνεύσει.
• Έχει εξάνθημα/τα μαζί με πυρετό.
• Κάνει συνεχείς εμετούς ή δεν πίνει υγρά.
• Έχει σπασμούς (πυρετικοί σπασμοί).

Μύθοι για τον πυρετό στο παιδί

Μύθος 1: “Ο πυρετός είναι πάντα επικίνδυνος.”
➡ Λάθος. Συνήθως είναι φυσιολογική αντίδραση του οργανισμού.

Μύθος 2: “ Ο πυρετός αφού κορυφωθεί ή έπειτα από αντιπυρετικά πρέπει να πέφτει αμέσως.”
➡ Όχι απαραίτητα. Σημασία έχει πώς νιώθει το παιδί.

Μύθος 3: “Τα αντιπυρετικά θεραπεύουν και την ασθένεια.”
➡ Όχι. Απλώς μειώνουν τη θερμοκρασία του σώματος και τις ενοχλήσεις.

Χρήσιμες συμβουλές

✔ Μετρήστε σωστά τη θερμοκρασία, ιδανικά να ψηφιακό θερμόμετρο (τα θερμόμετρα κάποιες φορές έχουν μικρή απόκλιση).

✔ Παρακολουθείστε τη συμπεριφορά του παιδιού.

✔ Δίνετε τακτικά υγρά, σε μικρές ποσότητες, για να μην αφυδατωθεί ο οργανισμός.

✔ Φροντίστε να λαμβάνουν τα παιδιά απαραίτητα θρεπτικά συστατικά που συμβάλλουν στην ενίσχυση του οργανισμού τους.

✔ Μην φορτώνετε το παιδί με πολλά σκεπάσματα. Μόνο όταν έχει ρίγη και εάν το ζητήσει (όταν ο πυρετός ανεβαίνει προκαλεί ρίγος).

✔ Μην πανικοβάλλεστε μόνο από τον αριθμό της ένδειξης.

Συχνές ερωτήσεις 

Πότε θεωρείται επικίνδυνος ο πυρετός στο παιδί;

Ο πυρετός θεωρείται ανησυχητικός όταν ξεπερνά τους 39°C, διαρκεί πάνω από 2–3 ημέρες ή συνοδεύεται από συμπτώματα όπως έντονη υπνηλία, δυσκολία στην αναπνοή ή αφυδάτωση.

Πόσο κρατάει συνήθως ο πυρετός στα παιδιά;

Στις περισσότερες ιώσεις, ο πυρετός διαρκεί 2 έως 3 ημέρες και στη συνέχεια υποχωρεί σταδιακά καθώς ο οργανισμός αναρρώνει.

Πρέπει να ξυπνάω το παιδί για να του δώσω αντιπυρετικό;

Όχι πάντα. Αν το παιδί κοιμάται ήρεμα και δεν είναι σε δυσφορία, συνήθως δεν χρειάζεται να το ξυπνήσετε.

Πότε πρέπει να πάω το παιδί στον παιδίατρο;

Αν είναι κάτω των 3 μηνών, αν ο πυρετός κρατά πάνω από 3 ημέρες ή αν εμφανιστούν ανησυχητικά συμπτώματα (εξάνθημα, εμετοί, έντονη κακουχία).

Βοηθάει ο πυρετός τον οργανισμό του παιδιού;

Ναι. Ο πυρετός είναι φυσική άμυνα του οργανισμού και βοηθά στην καταπολέμηση των ιών και βακτηρίων.

Γενικά

• Ο πυρετός στο παιδί είναι ένα πολύ συχνό σύμπτωμα που στις περισσότερες περιπτώσεις δεν είναι επικίνδυνο. Αντίθετα, δείχνει ότι το ανοσοποιητικό σύστημα του παιδιού λειτουργεί σωστά.
• Το πιο σημαντικό για τους γονείς δεν είναι μόνο η θερμοκρασία, αλλά η γενική εικόνα του παιδιού. Αν παίζει, αν πίνει υγρά, αν αντιδρά φυσιολογικά τα πράγματα δεν είναι επικίνδυνα.
• Όταν υπάρχουν ανησυχητικά συμπτώματα ή μεγάλη διάρκεια κορύφωσης, η συμβουλή του παιδιάτρου κρίνεται απαραίτητη.
• Με σωστή παρακολούθηση, ενυδάτωση και ψυχραιμία, ο πυρετός αντιμετωπίζεται εύκολα στις περισσότερες περιπτώσεις. Η καθημερινότητα όμως μπορεί να είναι πιο απαιτητική σε ιδιαίτερες συνθήκες, όπως περιγράφεται και στο άρθρο Μονογονεϊκή οικογένεια: Μπορείς… και βέβαια μπορώ!.