Διονύσης Σαββόπουλος: Ένας “τρελός” που αγαπήθηκε όσο λίγοι

Λίγοι έχουν αφήσει το στίγμα τους τόσο έντονα στη σύγχρονη ελληνική μουσική σκηνή όσο ο Διονύσης Σαββόπουλος, που μεγάλωσε γενιές με τα τραγούδια του.

Ο Διονύσης Σαββόπουλος “έφυγε” από το περιβόλι του, αφήνοντας πιο φτωχό το ελληνικό τραγούδι. Ο αγαπημένος μουσικός πάλευε τα τελευταία χρόνια με τον καρκίνο, έχοντας σταματήσει τις δημόσιες εμφανίσεις.

Πρώτα βήματα και επιρροές

Ο Διονύσης Σαββόπουλος γεννήθηκε στη Θεσαλονίκη στις 2 Δεκεμβρίου του 1944. Μεγάλωσε εκεί και ξεκίνησε να φοιτεί στη Νομική Σχολή, πριν παρατήσει τις σπουδές, μετακομίζοντας στη πρωτεύουσα το 1963, για να ασχοληθεί με το τραγούδι.

Σχεδόν αμέσως γίνεται γνωστός στη χώρα και αγαπητός, κυκλοφορώντας τον πρώτο δίσκο του, Φορτηγό, το 1966. Στα τραγούδια του συνδύαζε τη μακεδονική λαϊκή μουσική με τα ροκ ακούσματα από Bob Dylan και Frank Zappa, γράφοντας παράλληλα και πολιτικούς στίχους που πήγαιναν κόντρα στο κατεστημένο της εποχής.

Ήταν πολιτικά ενεργός από τη πρώτη στιγμή, κάνοντας εμφανίσεις σε νυχτερινά κέντρα μαζί με τη Μαρία Φαραντούρη και τον Μάνο Λοΐζο. Χαρακτηριστικό πως φυλακίστηκε 2 φορές επί χούντας, τον Αύγουστο και τον Σεπτέμβριο του 1967. Για εκείνα τα γεγονότα έχει πει:

«Έχω μείνει σε ένα κελί για πάρα πολύ καιρό. Μπορεί βέβαια να ήμουν στενεμένος, αλλά ένα φως μέσα μου έγραφε τραγούδια. Το τραγούδι “ Δημοσθένους λέξις” γράφτηκε εκεί. Μάλιστα ο πρώτος τίτλος του τραγουδιού ήταν “ Εμβατήριο για μετέωρο φυλακισμένο”. Ανακάτεψα εκ των υστέρων τον Δημοσθένη για να ξεγελάσω τηλογοκρισία. Τους δούλεψα κανονικά! Δεν με επηρέασε η στενότης ή ο περιορισμός, πετούσα μέσα μου. Πάντα έφερνα εκείνο που συνέβη τότε και το ζούσα στο τώρα. Δεν πήγαινα στο παρελθόν. Έφερνα το παρελθόν στον παρόντα χρόνο».

Συνέχεια επί Χούντας και καταξίωση

Ο Σαββόπουλος συνέχισε να τραγουδά και να φέρεται κατά της Χούντας μετά τη φυλάκισή του, καθώς και τραγούδια με ρομαντικό στίχο, κυκλοφορώντας τα άλμπουμ Το Περιβόλι του Τρελού (1969), Μπάλλος (1971) και Το Βρώμικο Ψωμί (1972).

Θεωρείται ο πρωτεργάτης της σχολής των Ελλήνων τραγουδοποιών που τραγουδούσαν κομμάτια στα οποία έγραφαν μουσικοί και στίχους οι ίδιοι. Ακόμη, σκηνοθετούσε ο ίδιος, από την αρχή της καριέρας του, τις ζωντανές εμφανίσεις του, που έμειναν αξέχαστες για τη θεατρικότητά τους.

Τον Σεπτέμβριο του 1983, γιορτάζοντας τα 20 χρόνια καριέρας στο μουσικό στερέωμα, ο Σαββόπουλος πραγματοποίησε μία συναυλία στο Ολυμπιακό Στάδιο που άφησε εποχή. Εκεί μαζεύτηκαν 150.000 άτομα, για τη κορύφωση της περιοδείας του με τίτλο “20 χρόνια δρόμος”.

Το καλοκαίρι του 1985 έγραψε τη μουσική για τον “Πλούτο” του Αριστοφάνη, που ανέβηκε στο Εθνικό Θέατρο σε σκηνοθεσία του μεγάλου Luca Ronconi. Το ίδιο έργο ανέλαβε και αργότερα, το 2013 στο αργολικό θέατρο, αναλαμβάνοντας παράλληλα τη σκηνοθεσία και τον πρωταγωνιστικό ρόλο, πάνω σε νέα του σύνθεση.

Το 1986-1987 παρουσίασε τη τηλεοπτική εκπομπή “Ζήτω το ελληνικό τραγούδι”, όπου ο Σαββόπουλος σχολίαζε θέματα της μουσικής και του ευρύτερου καλλιτεχνικού κόσμου.

Φόρος τιμής στις επιρροές του και τελευταίες κυκλοφορίες

Το 1997 κυκλοφορεί το άλμπουμ του “Ξενοδοχείο”, ένας φόρος τιμής στις επιρροές του, όπως οι Bob Dylan, Frank Zappa, Lou Reed, Van Morisson, Cream, Jethro Tull και Talking Heads, μεταξύ άλλων. Στο άλμπουμ συμμετέχει πλήθος καλλιτεχνών (Βασίλης Παπακωνσταντίνου, Ορφέας Περίδης, Αλκίνοος Ιωαννίδης, Νίκος Πορτοκάλογλου, Αργύρης Μπακιρτζής, Νίκος Ζιώγαλας, Ελένη Τσαλιγοπούλου, Λαυρέντης Μαχαιρίτσας, Διονύσης Τσακνής), θέλοντας να τιμήσουν οι ίδιοι τη δική τους επιρροή, στο πρόσωπό του.

Τα επόμενα χρόνια κυκλοφόρησε τα τελευταία του άλμπουμ: Καταγραφές (1997), Τραγούδια έγραψα για φίλους (1998), Ο χρονοποιός (1999), Κάποτε στο Ολυμπιακό (1999), ΣΑΒΒΟΡΑΜΑ (2001) και Ο πυρήνας (2007). Συνέχισε όμως τις ζωντανές εμφανίσεις και περιοδείες, συχνά συνοδευόμενος από άλλα μεγάλα ονόματα της μουσικής σκηνής.

Το 2017, το Τμήμα Φιλολογίας του Αριστοτέλιου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης τον ανακύρηξε επίτιμο διδάκτορα, με τον ίδιο να αναφέρεται στη γέννησή του κατά τη τελετή, εξιστορώντας πώς ένας ΕΛΑΣίτης μετέφερε την ετοιμόγενη μάνα του στο μαιευτήριο με μία μοτοσυκλέτα και λέγοντας χαρακτηριστικά:

«Η μουσική των λέξεων με επισκέφθηκε πριν από τις λέξεις, τότε δεν άκουγα παρά φωνήματα, τη σημασία των οποίων κατάλαβα σιγά – σιγά αργότερα …ποτέ μου δεν έγραψα στίχους χωρίς μουσική, ούτε ξέρω πώς να το κάνω αυτό…. γράφω μουσική και στίχο σχεδόν ταυτόχρονα και μέσα μου προπορεύεται λιγάκι η μουσική και ο ρυθμός… Στη δουλειά μου, οι στίχοι και η μουσική είναι ένα. Και εάν υπάρχει ποίηση σε αυτά που κάνω, αυτά δεν βρίσκονται μόνο στα λόγια, αλλά στο τραγούδι, εν τω συνόλω….’Ακουγα εντελώς διαφορετικά είδη μουσικής, μόνο που με τα χρόνια, ένας εσωτερικός θα έλεγα κρυφός, τεχνίτης τα σμίλευε, ένωνε τα διάφορα είδη δημιουργώντας ένα αμάγαλμα μια καινούργια μορφή. Ούτε εγώ ο ίδιος πια δεν ξέρω να ξεχωρίσω στα τραγούδια μου, ποιο είναι το λαϊκό στοιχείο, ποιό το ελαφρύ, ποιο το έντεχνο, ποιο το παλιό και πιο το νέο.»

Από το 1967 ήταν παντρεμένος με την Ασπασία Αραπίδου, που ήταν γνωστή στο κοινό του ως “Άσπα”, από τα τραγούδια του. Μαζί της είχε αποκτήσει 2 γιους, τον Κορνήλιο (γενν. 1968) και τον Ρωμανό (γενν. 1972), από τους οποίους είχε 2 εγγόνια: τον Διονύση και τον Ανδρέα.