Μαρινέλλα: 70 χρόνια φωνή από βελούδο. Προσωπικές στιγμές ενός μύθου!

Στις εμφανίσεις της Μαρινέλλας δεν υπήρχαν μυστικά, μόνο πάθος, αγάπη και μια τεράστια ψυχική δύναμη που  παρουσιάζονταν σε κάθε ερμηνεία της. Αυτά τα στοιχεία μετέτρεπαν τραγούδι της σε μια μουσική μυσταγωγία και ένα μοναδικό βίωμα.

 

Η Μαρινέλλα κατά κόσμον Κυριακή Παπαδοπούλου (19 Μαΐου 1938 – 28 Μαρτίου 2026) υπήρξε μια από τις σπουδαιότερες και πιο επιδραστικές προσωπικότητες του ελληνικού τραγουδιού.

Γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη από γονείς με καταγωγή από την Ανατολική Θράκη και την Κωνσταντινούπολη και η πορεία της αποτέλεσε το χρονικό της εξέλιξης του ελληνικού τραγουδιού και θεάματος από τα μέσα του 1950 και μετά. Ήταν η γυναίκα που “σηκώθηκε από την καρέκλα” και άλλαξε ριζικά τον τρόπο που στεκόταν μια λαϊκή τραγουδίστρια στην πίστα.

Η Μαρινέλλα ξεκίνησε την καριέρα της σε πολύ μικρή ηλικία, τη δεκαετία του ’50, και αναδείχθηκε στο κέντρο “Πανόραμα” όπου τραγουδούσε με τον Στέλιο Καζαντζίδη με τον οποίο και παντρεύτηκε. Ο χωρισμός της με τον Καζαντζίδη αποδείχθηκε σωτήριος, καθώς έπειτα ακολούθησε μια λαμπρή σόλο καριέρα με την οποία άλλαξε τα δεδομένα της νυχτερινής διασκέδασης στην Ελλάδα. Η επιβλητική σκηνική της παρουσία και οι μοναδικές της ερμηνείες έμειναν στην ιστορία.

Δεν ξέρουμε αν το ξύλο βγήκε από τον Παράδεισο, το σίγουρο είναι πως στην περίπτωση της Μαρινέλλας την οδήγησε εκεί, στον παράδεισο της τέχνης και του τραγουδιού!

Τα πρώτα βήματα

Ήταν δεκαεπτά χρονών όταν το 1955… ανακοίνωσε στον πατέρα της σ’ έναν περίπατο ότι θέλει “να βγει στο θέατρο”. Και δικαιολογημένα άλλωστε, αφού από οκτώ χρονών έπαιζε σε παιδικές κυρίως παραστάσεις ως παιδί – θαύμα. Όταν τελείωσε την τρίτη γυμνασίου βρήκε δουλειά σε ένα γραφείο κι έτσι οι γονείς της πίστεψαν ότι της πέρασε η νεανική της τρέλα.

Αλλά εκείνη, πολύ πριν πει ο Πάουλο Κοέλιο πως “όταν θελήσεις κάτι πολύ το σύμπαν συνωμοτεί για το πραγματοποιήσεις”, ήξερε πως η σκηνή θα γίνει όχι μόνο η παντοτινή αγάπη της αλλά και η μοίρα της.

Κάτι που δε γνώριζε ο πατέρας της που την υπεραγαπούσε και όπως είχε πει “της άστραψε ένα δυνατό χαστούκι θέλοντας να την προφυλάξει από τις φήμες που συνόδευαν τις… θεατρίνες, εκείνης της εποχής”.

Πώς έφτασε η Μαρινέλλα όμως, ως το κατώφλι του θεάτρου;

Ένας γείτονας, ο κύριος Παπαδόπουλος, στου οποίου το γραφείο δούλευε, την έστειλε στη Μαίρη Λωράνς που την ήξερε για να τη δει και να τους πει τη γνώμη της αν κάνει για ηθοποιός.

Έτσι λοιπόν, η Μαρινέλλα, που τότε ακόμα λεγόταν Κυριακή Παπαδοπούλου, πήγε αλλά δεν της έδινε κανείς σημασία μέχρι που ανέβηκε στη σκηνή και άρχισε να τραγουδάει. Είπε δύο τραγούδια, ένα της Βέμπο που ήταν η αδυναμία της και ένα της Μπελίντα. Σιγά-σιγά τα κεφάλια άρχισαν να γυρίζουν, να παρατηρούν τη μικρή κοπέλα και να μένουν με το στόμα ανοικτό.

Τελειώνοντας η Μαρινέλλα πήγε να φύγει, αλλά ο έξυπνος θεατρώνης Γιώργος Χατζόπουλος έτρεξε να τη σταματήσει. «Ένα λεπτό χρυσό μου! Ποια είσαι εσύ; Έχεις ξαναπαίξει; Θέλεις να αρχίσουμε πρόβες;». Έτσι ξαφνικά άρχισε τις πρόβες, έτσι ξαφνικά πήγε περιοδεία μαζί τους και κάποια στιγμή που ξαφνικά αρρώστησε η τραγουδίστρια του θιάσου κλήθηκε να την αντικαταστήσει.

Και έτσι ξαφνικά η θεατρίνα έγινε τραγουδίστρια.

Από τότε τραγούδαγε μέχρι την τελευταία στιγμή με το ίδιο πάθος και κάθε βράδυ ο κόσμος “δεν την άφηνε” να φύγει!

Βέβαια, μετά το χαστούκι, η συμφωνία με τον πατέρα της Γιώργο Παπαδόπουλο, φούρναρη με καταγωγή από την Κωνσταντινούπολη, ήταν να πάει για μία εβδομάδα. Αλλά μόλις ο πατέρας της έβλεπε πως έλαμπε το πρόσωπο της κόρης του κάθε βράδυ που γυρνούσε από το θέατρο την άφησε να βρει το δρόμο της.

Άλλωστε στο σπίτι τους τραγουδούσαν σε κάθε αφορμή ή ακόμα και χωρίς λόγο. Ο πατέρας της, η θεία της, ο ένας αδερφός της, η μία αδερφή της και η ίδια ήταν οι καλλίφωνοι του σπιτιού. Η μητέρα της και ο άλλος της αδερφός ήταν εντελώς άφωνοι. Αλλά δεν είχε σημασία ,γιατί ήταν μία πολύ αγαπημένη και δεμένη οικογένεια. Άσχετα αν κανείς τους δεν πίστευε τη Μαρινέλλα όταν από τριών ετών έλεγε πως όταν μεγαλώσει θα γίνει ηθοποιός.

Ήταν όμως, η μικρότερη του σπιτιού και δεν της χαλούσαν χατίρι. Και δεν έχασαν. Όπως και όσοι την εμπιστεύτηκαν στην πορεία.

Η εποχή Καζαντζίδη (1957 – 1966)

Πως γνωρίστηκε με το μεγάλο τραγουδιστή Στέλιο Καζαντζίδη;

Η Μαρινέλλα εκείνη τη σεζόν εμφανιζόταν στο “Πανόραμα” στη Θεσσαλονίκη – ένα κέντρο που αγάπησε πολύ. Πάντα όταν περνούσε από έξω, σταματούσε και έμπαινε. Τότε, έλεγε και ένα τραγούδι που της άρεσε πολύ, το “Πιο πικρό ψωμί” του Χρηστάκη. Ένα βράδυ, ο Στέλιος Ζαφειρίου την κάλεσε να της γνωρίσει έναν φίλο του, τον Στέλιο Καζαντζίδη, που έλεγε αυτό το τραγούδι σε δίσκο.

Παρόλο που ο Καζαντζίδης της άρεσε δεν τον ερωτεύτηκε κατευθείαν εκείνο το βράδυ, αλλά (όπως είχε πει) το επόμενο πρωί που πήγαν μαζί για ψάρεμα.

Μετά τον γάμο τους και για δέκα χρόνια, παρά κάποιες αντιξοότητες που υπήρχαν στη σχέση τους, η ψυχολογία της ήταν γενικά πολύ καλή. Όταν όμως ήρθε ο χωρισμός, της στοίχισε πολύ. Μετά τη διακοπή και της συνεργασίας τους δυσκολεύτηκε αρχικά να τα βγάλει πέρα στην δουλειά της.

Οι συνθέτες και οι στιχουργοί δεν της εμπιστεύονταν τα  τραγούδια τους. Πρώτον γιατί δεν ήθελαν να ανοίξουν μέτωπο με τον Καζαντζίδη και δεύτερον επειδή ίσως δεν πίστευαν ότι μπορεί και μόνη της να σταθεί στη σκηνή.

Ενώ λοιπόν αφού καθιερώθηκε της ανοίγονταν όπου και αν πήγαινε πάντα όλες οι πόρτες διάπλατα, δεν ήταν πάντα έτσι.

Σε αυτή τη μετάβαση η Μαρινέλλα κουράστηκε, αλλά είχε μεγάλη υπομονή και θέληση. Άλλωστε είχε συνηθίσει στην υπομονή, καθώς επί δέκα χρόνια ήταν το σεγκόντο (δηλαδή η δεύτερη φωνή) του Στέλιου Καζαντζίδη.

Ποια τραγουδίστρια από τις σημερινές θα άντεχε να βρίσκεται για τόσα χρόνια στη σκιά ενός άλλου τραγουδιστή, ας ήταν και μύθος; Μάλιστα  διαθέτοντας και τη φωνή της Μαρινέλλας; Μάλλον καμία! Εκείνη όμως, άντεξε, έμεινε και έμαθε πολλά.

Πρώτα απ’ όλα έμαθε πως έπρεπε να τονίζει τα φωνήεντα, έπειτα πως να στήνει σωστά το λαιμό της και το κυριότερο, πως να είναι τίμια και καθαρή στις συναλλαγές της. Όλοι είχαν να λένε πως ο λόγος της Μαρινέλλας ήταν συμβόλαιο!

Έπειτα, έμαθε να ταξιδεύει με τους στίχους των τραγουδιών της τους ακροατές της και πως έπρεπε να δίνει όλο τον εαυτό της σε κάθε στίχο.

Έμαθε πως έπρεπε σε κάθε τραγούδι να επικοινωνεί με την ψυχή της και την καρδιά της, για να μεταφέρει τους στοίχους ως εικόνα σε κάθε έναν από όσους την ακούν ξεχωριστά.

Η σόλο καριέρα και η επανάσταση στην πίστα (1966 – 1980)

Ο πρώτος που της έδωσε τραγούδια ήταν ο Γιώργος Κατσαρός.

Το “Οι άντρες δεν κλαίνε” και το “Απόψε χάνω μια ψυχή” τον δικαίωσε και έκανε και άλλους να την εμπιστευτούν. Το ’67 είπε το “Σταλιά σταλιά”, το ’68 το “Άνοιξε πέτρα”. Και σιγά-σιγά άρχισε να δημιουργεί το μύθο της.

Ήταν η πρώτη που σηκώθηκε από την καρέκλα και στάθηκε όρθια στο κέντρο της σκηνής. Η πρώτη που επέβαλε το μπουζούκι στα καλά μαγαζιά όπως το Στορκ και την Αθηναία. Η πρώτη που συνεργάστηκε με σκηνοθέτες. Η πρώτη που ντύθηκε με την τελευταία λέξη της υψηλής ραπτικής.

Η πρώτη που χρησιμοποίησε θεατρικούς προβολείς και η πρώτη που έδωσε διάσταση σόου στο πρόγραμμά της. Όταν βγήκε δεν έμοιαζε και δεν θύμιζε άλλη. Δεν ήταν το αντίπαλον δέος καμιάς. Το ίδιο ίσχυε έως το τέλος της.

Ήταν η μοναδική περίπτωση που το μόνο που έχει να ανταγωνιστεί κάθε βράδυ στη σκηνή ήταν ο εαυτός της!

Ωριμότητα και πειραματισμοί (1980 – 2000)

Συνεργάστηκε με κορυφαίους συνθέτες όπως οι Χατζηνάσιος, Σπανός, Καλδάρας και Χατζιδάκις. Ενώ δίχως πρέπει και όρια ερμήνευσε από καθαρά λαϊκά τραγούδια έως ποπ και τζαζ.

Επειδή ήθελε πάντα να ανταγωνίζεται τον “χθεσινό” εαυτό της, δεν τον αφήνει ποτέ σε ησυχία. Η ανήσυχη φύση της την οδήγησε το 1995 στο Ηρώδειο, με την παράσταση “Γυναικών Πάθη”, μια σύνθεση με χορικά από τις τραγωδίες του Ευριπίδη.

Τον Φεβρουάριο του 2016 στην αφιερωμένη στον Γιώργο Κατσαρό βραδιά στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών ξεσήκωσε τους θεατές που την καταχειροκρότησαν όρθιοι. Επιβεβαιώνοντας έτσι τη θέση της ως μεγάλη ντίβα του ελληνικού πενταγράμμου και κλασική λαϊκή ερμηνεύτρια, με φωνή, τεχνική και πείρα που δύσκολα θα ξανασυναντήσουμε.

Τον Ιανουάριο του 2017 η Μαρινέλλα μαζί με τον Τάκη Ζαχαράτο εμφανίζονται στο ΠΑΛΛΑΣ με τίτλο “Μαρινέλλα-Ζαχαράτος στον καθρέφτη του Παλλάς”.  Στο μεγαλύτερο μουσικοθεατρικό υπερθέαμα που σκηνοθετεί ο Σταμάτης Φασουλής πάνω σε κείμενα Γιάννη Ξανθούλη.

Τις τελευταίες δεκαετίες της ζωής της, η Μαρινέλλα παρέμεινε ενεργή, συνεργαζόμενη με πολλούς νεότερους καλλιτέχνες και κάνοντας μεγάλες συναυλίες σε όλο τον κόσμο.

Όσοι την ήξεραν γνώριζαν πως τα σχέδιά της δεν είχαν τελειωμό. Αλλά εκείνο για το οποίο τη θαύμαζαν όλοι ήταν η τέλεια ισορροπία της μεταξύ της προσωπικής και επαγγελματικής της ζωής.

Μιας ζωής ισορροπημένης που χώρεσε την οικογένειά της, δύο μεγάλες αγάπες, την μεγαλύτερη αδυναμία της, την κόρη της, και το τραγούδι. Την καριέρα της τη θεωρούσε παράλληλα με την οικογένειά της ως “ευρύτερη οικογένεια”.

Κείμενο: Άρης Βασιλειάδης
Φωτογραφίες: Προσωπικό αρχείο Φρέντυ Πυτιλάκη