Το δημογραφικό πρόβλημα στα σχολεία της Θεσσαλίας

Το δημογραφικό πρόβλημα στα σχολεία της Θεσσαλίας αδειάζει τις τάξεις. Ποια είναι τα επίσημα στοιχεία για το κλείσιμο και τις αναστολές 42 σχολείων.

 

Το δημογραφικό πρόβλημα στα σχολεία της Θεσσαλίας είναι πολύ μεγάλο και αυτό διαπιστώνεται από τον χάρτη συρρίκνωσης των σχολείων.

Από τον Λαυρέντη Ιακώβου

Η υπογεννητικότητα και η πληθυσμιακή γήρανση δεν αποτελούν πλέον θεωρητικές έννοιες, αλλά μια σκληρή πραγματικότητα που αναδιαμορφώνει και την εκπαίδευση στην ελληνική επαρχία. Το δημογραφικό πρόβλημα στα σχολεία της Θεσσαλίας αφήνει πλέον ένα βαθύ και μετρήσιμο αποτύπωμα, με τις σχολικές αίθουσες να αδειάζουν η μια μετά την άλλη με ανησυχητικούς ρυθμούς.

Τα επίσημα στοιχεία των αρμόδιων φορέων δείχνουν ότι η περιφέρεια Θεσσαλίας βρίσκεται αντιμέτωπη με μια άνευ προηγουμένου συρρίκνωση του μαθητικού της δυναμικού, που οδηγεί σε μπαράζ αναστολών λειτουργίας και συγχώνευσης σχολικών μονάδων.

Το δημογραφικό «σοκ» σε αριθμούς

Η μείωση του μαθητικού πληθυσμού στην κεντρική Ελλάδα δεν είναι σταδιακή, αλλά ραγδαία. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία που παρουσίασε η περιφερειακή διεύθυνση εκπαίδευσης Θεσσαλίας, η περιοχή κατέγραψε περίπου 3.500 λιγότερες εγγραφές μαθητών μέσα σε μια τριετία.

Το φαινόμενο πλήττει με σφοδρότητα κυρίως την πρωτοβάθμια εκπαίδευση (νηπιαγωγεία και δημοτικά), όπου ο αριθμός των παιδιών που περνούν για πρώτη φορά το κατώφλι του σχολείου μειώνεται χρόνο με τον χρόνο. Σε πανελλαδικό επίπεδο, οι αναλύσεις ινστιτούτων δείχνουν ότι οι εγγραφές στην Α’ δημοτικού έχουν σημειώσει πτώση άνω του 33% την τελευταία δεκαετία, μια τάση που καθρεφτίζεται απόλυτα και στον θεσσαλικό κάμπο.

Ο νέος σχολικός χάρτης αποτυπώνει «αναστολές και λουκέτα»

Η άμεση συνέπεια που προκαλεί το δημογραφικό πρόβλημα στα σχολεία της Θεσσαλίας αποτυπώνεται στο επίσημο Φύλλο Εφημερίδος της Κυβερνήσεως (ΦΕΚ).

Με βάση την επίσημη απόφαση του υπουργείου Παιδείας, θεσπίστηκε η αναστολή λειτουργίας 42 σχολικών μονάδων στη Θεσσαλία λόγω πλήρους έλλειψης μαθητών. Πρόκειται για 13 δημοτικά σχολεία και 29 νηπιαγωγεία που κατανέμονται στις περιφερειακές ενότητες Καρδίτσας, Μαγνησίας, Τρικάλων και Λάρισας.

Ποια είναι η διαφορά αναστολής και κατάργησης

Όπως διευκρινίζουν οι εκπαιδευτικές αρχές, η αναστολή έχει ετήσια ισχύ. Αν την επόμενη χρονιά βρεθεί ο απαιτούμενος αριθμός παιδιών, το σχολείο μπορεί να επαναλειτουργήσει. Ωστόσο, η στατιστική τάση δείχνει ότι οι αναστολές αυτές μετατρέπονται συχνά σε οριστικές καταργήσεις και η Θεσσαλία πρωταγωνιστεί πανελλαδικά στην έξοδο σχολείων από τον εκπαιδευτικό χάρτη.

Πού οφείλεται η ερήμωση των σχολείων στην επαρχία

Οι δημογράφοι και οι αναλυτές της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (ΕΛΣΤΑΤ) εντοπίζουν τα αίτια της κρίσης σε δύο βασικούς άξονες.

1. Η κατακόρυφη πτώση των γεννήσεων

Οι δείκτες γονιμότητας στη Θεσσαλία ακολουθούν την πτωτική εθνική πορεία, με τις ετήσιες γεννήσεις να μειώνονται σταθερά.

2. Η εσωτερική και εξωτερική μετανάστευση

Οι νέες οικογένειες εγκαταλείπουν τα χωριά και τις κωμοπόλεις τους, είτε για να εγκατασταθούν στα μεγάλα αστικά κέντρα (Αθήνα, Θεσσαλονίκη) είτε στο εξωτερικό, αναζητώντας καλύτερες οικονομικές προοπτικές.

Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τα σχολεία της υπαίθρου να μένουν με μονοψήφιο αριθμό μαθητών και τελικά να τα οδηγούν σε υποχρεωτικές συγχωνεύσεις.

Το δημογραφικό πρόβλημα στα σχολεία και της Θεσσαλίας αποτελεί το πιο ορατό σύμπτωμα μιας βαθύτερης κοινωνικής και οικονομικής κρίσης.

Η ερημοποίηση των σχολικών αιθουσών στην περιφέρεια δεν υποβαθμίζει μόνο το επίπεδο της παρεχόμενης εκπαίδευσης, αλλά απειλεί με πλήρη μαρασμό τις τοπικές κοινότητες.

Η ανάγκη για τη λήψη άμεσων, στρατηγικών μέτρων στήριξης της οικογένειας και της υπαίθρου είναι πλέον επιτακτική, αν θέλουμε τα σχολεία της επαρχίας να αποκτήσουν ξανά ζωή.

Πηγές

Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού – Περιφερειακή Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Θεσσαλίας – Ινστιτούτο Δημογραφικών Ερευνών και Μελετών (ΙΔΕΜ) – Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ)