Γονείς & Οικογένεια
Ποια παιδιά γίνονται τα αγαπημένα των γονιών και γιατί
Ποια παιδιά γίνονται τα αγαπημένα των γονιών; Ένα θέμα που αγγίζει την οικογενειακή καθημερινότητα και φωτίζει τις βαθύτερες ψυχολογικές πλευρές των σχέσεων γονέα-παιδιού.
Ποια παιδιά γίνονται τα αγαπημένα των γονιών και γιατί; Το ζήτημα της “γονεϊκής προτίμησης” απασχολεί διαχρονικά την ψυχολογία αλλά και την καθημερινότητα των οικογενειών. Αν και οι περισσότεροι γονείς δηλώνουν ότι αγαπούν τα παιδιά τους το ίδιο, στην πραγματικότητα συχνά αναπτύσσουν μια πιο στενή σχέση με εκείνο το παιδί που αντανακλά περισσότερο τον εαυτό τους ή που ταιριάζει καλύτερα στις ανάγκες και τις προσδοκίες τους.
Η δυναμική αυτή επηρεάζεται από τον χαρακτήρα του παιδιού, την ηλικία, το φύλο, αλλά και από τις συνθήκες της ζωής του κάθε γονέα τη δεδομένη στιγμή. Είναι ένα φαινόμενο που, αν και φυσικό, χρειάζεται προσοχή για να μην τραυματίσει τις οικογενειακές ισορροπίες.
Ποια είναι εκείνα τα στοιχεία που κάνουν τους γονείς να ευνοούν περισσότερο το ένα παιδί από το άλλο;
Όποιος έχει αδέλφια έχει πιθανότατα ακούσει αστεία για την προτίμηση του γονιού σε ένα παιδί. Η αληθινή αμεροληψία στη γονική μέριμνα, όμως, δεν είναι για αστεία.
Έρευνες δείχνουν ότι μέσα στα αδέλφια, αυτά που πραγματικά τυγχάνουν καλύτερης μεταχείρισης από τους γονείς τείνουν να αναπτύσσουν ισχυρότερη ψυχική υγεία. Δημιουργούν στη ζωή τους υγιέστερες σχέσεις και έχουν καλύτερη αυτορρύθμιση, σε σχέση με αδέλφια τους που είναι λιγότερο δίκαια μεταχειριζόμενα.
Παρά τις έρευνες σχετικά με τις επιπτώσεις της γονικής προτίμησης, ωστόσο, γνωρίζουμε λιγότερα για το ποια παιδιά είναι πιθανό να ευνοηθούν περισσότερο από τους γονείς.
Ερευνητές διερευνούν αυτό το ερώτημα διαπιστώνοντας ότι το φύλο, η ηλικία και η προσωπικότητα μπορούν να επηρεάσουν στο κατά πόσον τα συγκεκριμένα παιδιά γίνονται «τα αγαπημένα».
Για να κατανοήσουν τις επιπτώσεις της διαφορετικής μεταχείρισης από τους γονείς, η ομάδα αξιοποίησε δεδομένα από πάνω από 19.000 άτομα που είχαν λάβει μέρος σε δημοσιευμένες και αδημοσίευτες μελέτες για το θέμα αυτό. Όλα τα άρθρα επικεντρώθηκαν σε παράγοντες που μπορεί να επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο οι γονείς ασχολούνται με τα παιδιά τους, όπως η σειρά γέννησης, το φύλο, η ιδιοσυγκρασία και τα χαρακτηριστικά της προσωπικότητας, και συμπεριέλαβαν τόσο τα παιδιά όσο και τους γονείς ως συμμετέχοντες.
Τα αποτελέσματα έδειξαν, αρχικά, ότι προτιμώνται τα μικρότερα αδέλφια. Όταν όμως η ομάδα εξέτασε άλλους παράγοντες, αυτή η προτίμηση εξαφανίστηκε. Συγκεκριμένα, όταν η προτίμηση ορίστηκε ως βασισμένη στην αυτονομία και τον έλεγχο, τα μεγαλύτερα αδέλφια βρέθηκαν στην κορυφή.
Στη συνέχεια, το φύλο.
Συνολικά, οι γονείς ανέφεραν ότι συνήθως ευνοούσαν ελαφρώς τις κόρες έναντι των γιων, μια επίδραση που ήταν ισχυρότερη στις Ηνωμένες Πολιτείες. Η επίδραση αυτή εξακολουθούσε να υπάρχει και σε άλλα κράτη, αλλά ήταν ασθενέστερη, γεγονός που υποδηλώνει πολιτισμικές διαφορές στον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονται τα αδέλφια διαφορετικού φύλου.
Είναι ενδιαφέρον ότι τις περισσότερες φορές τα παιδιά δεν αντιλήφθηκαν γενικά αυτό το είδος ευνοιοκρατίας. Το εύρημα αυτό προέκυψε από τις αναφορές των γονέων. Αυτό είναι ένα γεγονός που υποδηλώνει διαφορά στον τρόπο με τον οποίο οι γονείς και τα παιδιά βιώνουν την γονική προτίμηση.
Επίσης, τα πιο ευσυνείδητα, ήρεμα και ευχάριστα παιδιά ευνοήθηκαν ελαφρώς περισσότερο, γεγονός που όπως η ομάδα υποδηλώνει οφείλεται στο ότι είναι απλώς πιο εύκολο να τα αναθρέψεις.
Άλλα χαρακτηριστικά της προσωπικότητας, όπως η ανοιχτότητα, η εξωστρέφεια και ο νευρωτισμός, δεν έδειξαν σημαντική διαφορά, αν και αυτό μπορεί να οφείλεται στο γεγονός ότι στη συγκεκριμένη έρευνα υπήρχαν πιο περιορισμένα δεδομένα.
Η μελέτη ωστόσο δεν διαπίστωσε την σαφή σχέση μεταξύ της ιδιοσυγκρασίας ενός παιδιού και του τρόπου με τον οποίο του συμπεριφέρονται οι γονείς. Παρά τις προηγούμενες έρευνες που υποδείκνυαν ότι τα πιο συναισθηματικά παιδιά τείνουν να έχουν λιγότερο θετική γονική προτίμηση.
Αυτό ίσως οφείλεται στην ευρύτητα του όρου «ιδιοσυγκρασία», ο οποίος μπορεί να περιλαμβάνει πολλά διαφορετικά χαρακτηριστικά.
Μελλοντικές έρευνες που ετοιμάζονται να διεξαχθούν, στοχεύουν να επικεντρωθούν στενότερα σε συγκεκριμένα χαρακτηριστικά. Στόχος είναι να γίνει καλύτερα κατανοητό το πώς η προσωπικότητα ενός παιδιού επηρεάζει τις διαφορές στη γονική μέριμνα.
