Βιώσιμη ανάπτυξη: Πώς το σπίτι μπορεί να γίνει μέρος της λύσης, όχι του προβλήματος

Η βιώσιμη ανάπτυξη ξεκινά από το σπίτι μας και τις μικρές καθημερινές επιλογές μας που μπορούν να κάνουν μεγάλη διαφορά.

 

Αν νομίζεις ότι η βιώσιμη ανάπτυξη είναι υπόθεση μόνο των κυβερνήσεων, των διεθνών συμφωνιών και των πολυεθνικών που φυτεύουν ένα δέντρο και βαφτίζουν το εργοστάσιό τους “πράσινο”, μάλλον πρέπει να αναθεωρήσεις.

Όχι ότι δεν ισχύει κι αυτό. Μόνο που η αλήθεια πολλές φορές είναι κάπως πιο… καθημερινή.

Ο καναπές σου, η λάμπα στο σαλόνι, το ντους που τρέχει λίγο παραπάνω το πρωί, η πλαστική σακούλα που “δεν πειράζει μωρέ μία είναι” – όλα μετράνε. Και κάπου εκεί, μέσα στον μικρόκοσμο του σπιτιού μας, ξεκινάει η μεγάλη αλλαγή.

Μπορεί το σπίτι να θεωρηθεί οικολογικό;

Μάλλον δεν αρκεί να βάλεις τη λειτουργία Eco στο κλιματιστικό, ειδικά αν αυτό το κλιματιστικό λειτουργεί 24 ώρες το εικοσιτετράωρο. Αν όμως χρησιμοποιείς κάποιο “πράσινο” πρόγραμμα που εγγυάται ρεύμα από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας; Κάτι γίνεται.

Ομοίως και με τη θέρμανση. Αν στην ερώτηση “περνάει φυσικό αέριο από το σπίτι μου”, η απάντηση είναι “ναι”, κάνε την αλλαγή. Ακόμα και με τις αυξήσεις στην τιμή του φυσικού αερίου που είδαμε τα τελευταία χρόνια, παραμένει μια οικονομική λύση και μάλιστα πολύ πιο βιώσιμη από το πετρέλαιο.

Σήμερα γνωρίζουμε πως η καύση φυσικού αερίου εκπέμπει περίπου τη μισή ποσότητα διοξειδίου του άνθρακα από τον άνθρακα και 30% λιγότερο από το πετρέλαιο, καθώς και πολύ λιγότερους ρύπους, ανά μονάδα αποδιδόμενης ενέργειας.

Η αλλαγή ξεκινά από τις μικρές, βαρετές αποφάσεις

Η αλήθεια είναι πως το να σβήνεις τα φώτα όταν βγαίνεις από το δωμάτιο δεν είναι και κατόρθωμα που θα σε βάλει στο πάνθεον της οικολογίας. Αλλά είναι κάτι. Όπως και το να αγοράσεις μια ενεργειακά αποδοτική συσκευή όταν χαλάσει η παλιά, κι ας κοστίζει λίγο παραπάνω στην αρχή. Γιατί μακροπρόθεσμα, θα σου επιστρέψει τα χρήματα μέσω χαμηλότερων λογαριασμών.

Δεν είναι μόνο το τι χτίζεις ή πώς μονώνεις το σπίτι σου βέβαια. Είναι και το τι φέρνεις μέσα σ’ αυτό. Η υπερκατανάλωση προϊόντων που δεν χρειαζόμαστε, το φαγητό που πετιέται, τα άπειρα πλαστικά που στοιβάζονται στην ανακύκλωση (με την ελπίδα ότι κάπως, κάποιος, κάπου, θα τα διαχειριστεί σωστά).

Ένα παράδειγμα;

Σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, κάθε χρόνο πετάμε το ένα τρίτο των τροφίμων που παράγονται. Δηλαδή, με απλά λόγια: πετάμε και πόρους και ενέργεια και κόπο και λεφτά. Και μετά παραγγέλνουμε απ’ έξω γιατί “δεν έχουμε τίποτα στο ψυγείο”.

Ο ρόλος των εταιρειών ενέργειας και των υποδομών

Ασφαλώς, δεν πέφτει όλο το βάρος στις πλάτες του καταναλωτή. Οι πάροχοι ενέργειας έχουν τεράστιο ρόλο να παίξουν, από την προσφορά έξυπνων υπηρεσιών εξοικονόμησης μέχρι την πρόσβαση σε πράσινες πηγές ενέργειας. Στην Ελλάδα, πολλές εταιρείες προσφέρουν πλέον λύσεις που συνδυάζουν ηλεκτρική ενέργεια με τεχνολογίες smart home, δίνοντας τη δυνατότητα για πιο ελεγχόμενη κατανάλωση και λιγότερες εκπλήξεις στον λογαριασμό.

Επίσης, η επένδυση σε φωτοβολταϊκά για οικιακή χρήση είναι μια επιλογή που δεν αφορά μόνο λίγους και εκλεκτούς (π.χ. μέσω προγραμμάτων όπως το “Φωτοβολταϊκά στη Στέγη”), αλλά μπορεί να γίνει προσβάσιμη από πολύ περισσότερους.

Η λύση είναι λίγο… ανοργάνωτη (όπως κι εμείς)

Η αλήθεια είναι ότι η βιωσιμότητα δεν είναι τέλεια. Είναι ακατάστατη, γεμάτη αντιφάσεις και “μπερδεμένες” επιλογές. Θα κάνεις κάτι σωστό σήμερα, κάτι λάθος αύριο, και κάπου εκεί θα αναρωτιέσαι αν έχει καν νόημα όλο αυτό.

Αλλά ναι, έχει. Γιατί η μεγαλύτερη αλλαγή ξεκινά όταν σταματάμε να περιμένουμε τους άλλους να δράσουν πρώτοι. Το σπίτι δεν είναι απλώς ένας χώρος. Είναι μια μικρή κοινωνία, ένα εργαστήριο αλλαγής. Κι όσο πιο συνειδητά το φροντίζουμε, τόσο πιο κοντά ερχόμαστε σε έναν κόσμο που δεν χρειάζεται να διαλέγει ανάμεσα στην άνεση και την επιβίωση.

Κι αν δεν σε πείθουν όλα αυτά, σκέψου απλά το εξής: το επόμενο καλοκαίρι με 45άρια, ας μην αναρωτιόμαστε “τι φταίει”. Μπορεί να φταίει και το air condition που ξεχάσαμε ανοιχτό.